100 คำสาปแห่ง Black Metal

Burzum – Hvis Lyset Tar Oss

บางอัลบั้มไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อความบันเทิง ไม่ได้ถือกำเนิดมาเพื่อให้ผู้ฟังโยกหัวตามจังหวะกลอง หรือจดจำท่อนฮุกติดหู หากแต่เป็นเหมือนประตูบานหนึ่งที่เปิดออกสู่ดินแดนซึ่งไม่มีผู้ใดปรารถนาจะเหยียบย่างเข้าไป แต่เมื่อได้ก้าวผ่านธรณีประตูนั้นแล้ว ก็ไม่อาจหวนกลับมาเป็นคนเดิมได้อีก Burzum – Hvis Lyset Tar Oss คือหนึ่งในประตูบานนั้น เป็นบทสวดแห่งความว่างเปล่าที่ถูกจารึกไว้บนหิมะสีดำแห่งนอร์เวย์ และเป็นหนึ่งในคัมภีร์ต้องห้ามที่เปลี่ยนแปลงทิศทางแห่ง Black Metal ไปตลอดกาล

เดือนเมษายน ค.ศ.1994 ขณะที่ฉาก Black Metal นอร์เวย์กำลังลุกไหม้ท่ามกลางข่าวการเผาโบสถ์ ความรุนแรง และความหวาดกลัว อัลบั้มชุดที่ 3 ของ Burzum ก็ถือกำเนิดขึ้นอย่างเงียบงัน ภายใต้นาม Hvis Lyset Tar Oss (หากแสงสว่างพาเราไป) ผลงานที่ถูกสร้างขึ้นโดยชายเพียงคนเดียวคือ Varg Vikernes ในนาม Greifi Grishnackh ผู้รับหน้าที่ทุกอย่างตั้งแต่ร้อง กีตาร์ เบส คีย์บอร์ด ไปจนถึงการร้อยเรียงวิสัยทัศน์ทั้งหมดให้กลายเป็นโลกอีกใบ โลกที่เต็มไปด้วยป่าหิมะอันไร้จุดจบ ปราสาทจากความฝัน และความว่างเปล่าที่เย็นเยียบยิ่งกว่าความตาย

สิ่งที่ทำให้อัลบั้มนี้แตกต่างจากงาน Black Metal ร่วมยุค ไม่ใช่ความเร็ว ไม่ใช่ความดิบ หรือความก้าวร้าว หากเป็นบรรยากาศที่แผ่ขยายออกไปอย่างไม่สิ้นสุด ในยุคที่วงส่วนใหญ่ยังคงหมกมุ่นอยู่กับความชั่วร้าย เสียงแตกพร่า และการโจมตีอย่างรุนแรง Burzum กลับเลือกเดินเข้าสู่ป่าลึก เลือกความเงียบงัน เลือกการกระทำซ้ำๆ และเลือกปล่อยให้เสียงดนตรีค่อยๆ กลืนกินผู้ฟังทีละน้อยดั่งพายุหิมะที่เริ่มต้นจากเกล็ดเล็กๆ ก่อนจะกลายเป็นมหันตภัยที่บดบังทุกสิ่ง

อัลบั้มเปิดฉากด้วย “Det Som En Gang Var” บทเพลงยาวกว่า 14 นาทีที่ค่อยๆ ก่อตัวขึ้นราวหมอกหนาเหนือผืนป่า เสียงสังเคราะห์ล่องลอยอยู่ในความมืด ก่อนที่ริฟฟ์กีตาร์จะคืบคลานเข้ามาอย่างเชื่องช้า ราวเงาของสัตว์ร้ายที่กำลังเฝ้ามองเหยื่อจากหลังต้นสน ทุกองค์ประกอบถูกสร้างขึ้นบนความซ้ำเดิม แต่กลับไม่น่าเบื่อ เพราะรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ถูกเติมเข้ามาทีละชั้น ราวหิมะที่ทับถมจนกลายเป็นภูเขา และค่อยๆ กลืนกินผู้ฟังเข้าไปภายใน

บทเพลงไตเติล “Hvis Lyset Tar Oss” เปรียบเสมือนหัวใจของอัลบั้ม เป็นบทสวดที่สั่นสะเทือนอยู่ระหว่างความงามและความพินาศ เสียงกรีดร้องของ Varg เหมือนวิญญาณที่กำลังถูกฉีกออกจากร่าง เป็นเสียงคร่ำครวญของมนุษย์ที่มองเห็นบางสิ่งอยู่หลังม่านหมอก และรู้ว่าตนไม่มีวันหลบหนีมันได้

“Inn I Slottet Fra Drømmen” (เข้าสู่ปราสาทจากความฝัน) คือช่วงเวลาที่อัลบั้มเผยด้านแฟนตาซีอันมืดมนออกมาอย่างเต็มรูปแบบ ราวกับผู้ฟังหลุดเข้าไปในนิทานพื้นบ้านนอร์ดิกที่ถูกเล่าขานผ่านค่ำคืนอันยาวนาน เสียงกีตาร์แบบ Tremolo Picking พัดผ่านเหมือนลมหนาว ขณะที่คีย์บอร์ดสร้างภาพแห่งหอคอยเก่าแก่ ปราสาทร้าง และห้องโถงซึ่งไม่มีมนุษย์อาศัยอยู่นานหลายศตวรรษ

จากนั้นทุกอย่างก็ดับลงเหลือเพียง “Tomhet” บทเพลงบรรเลงยาวกว่า 14 นาที นามของมันแปลตรงตัวว่าความว่างเปล่า และนั่นคือสิ่งที่ผู้ฟังได้รับ ไม่มีการระเบิดอารมณ์ ไม่มีบทสรุป ไม่มีชัยชนะ มีเพียงเงาแห่งความโดดเดี่ยวที่ค่อยๆ แผ่ขยายออกไปจนเต็มขอบฟ้า ราวกับยืนอยู่กลางป่าสนในฤดูหนาวและค้นพบว่าโลกทั้งใบเหลือเพียงตัวเราเพียงลำพัง

ภาพปกอัลบั้มที่นำผลงาน “Fattigmannen” ของ Theodor Kittelsen จิตรกรชาวนอร์เวย์มาใช้ ยิ่งตอกย้ำบรรยากาศดังกล่าว ชายผู้โดดเดี่ยวในภาพดูราวกับกำลังเดินผ่านพรมแดนระหว่างโลกมนุษย์และโลกแห่งวิญญาณ เป็นภาพสะท้อนที่สมบูรณ์แบบของดนตรีภายในอัลบั้ม ซึ่งเต็มไปด้วยความหนาวเหน็บ ความสิ้นหวัง และความรู้สึกว่ามนุษย์เป็นเพียงสิ่งมีชีวิตเล็กน้อยใต้เงาของธรรมชาติอันยิ่งใหญ่

การบันทึกเสียงที่ Grieghallen Studio เมือง Bergen เมื่อเดือนกันยายน 1992 อาจฟังดูหยาบและเรียบง่ายในมาตรฐานปัจจุบัน แต่ความดิบดังกล่าวกลับกลายเป็นพลังสำคัญที่ทำให้อัลบั้มนี้มีชีวิต ทุกเสียงกีตาร์ฟังเหมือนลมหนาวที่บาดผิวหนัง ทุกจังหวะกลองฟังเหมือนฝีเท้าบนหิมะแข็ง และทุกเสียงร้องฟังเหมือนคำสาปที่ดังมาจากอีกฟากหนึ่งของโลก

เวลาผ่านมากว่า 3 ทศวรรษ Hvis Lyset Tar Oss ยังคงถูกกล่าวถึงในฐานะหนึ่งในรากฐานสำคัญแห่ง Atmospheric Black Metal อัลบั้มที่กลุ่มศิลปินรุ่นหลังอย่าง Paysage d’Hiver, Drudkh, Evilfeast และอีกนับไม่ถ้วน ต่างได้รับอิทธิพลไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง มันพิสูจน์ให้เห็นว่า Black Metal ไม่จำเป็นต้องรวดเร็วที่สุด ดุร้ายที่สุด หรือชั่วร้ายที่สุดเสมอไป บางครั้งเพียงแค่สร้างโลกให้ผู้ฟังหลงทางอยู่ภายในได้ ก็เพียงพอแล้วที่จะกลายเป็นตำนาน

และในค่ำคืนที่หิมะตกหนัก เมื่อสายลมพัดผ่านยอดไม้จนเกิดเสียงคล้ายเสียงกระซิบจากความตาย บางที Hvis Lyset Tar Oss อาจเป็นบันทึกแห่งการเดินทางของวิญญาณผู้หลงทาง ที่กำลังก้าวลึกเข้าไปในป่าอันไม่มีวันสิ้นสุด พร้อมปล่อยให้แสงสว่างพาตัวเองหายไปจากโลกมนุษย์ตลอดกาล

#Burzum #HvisLysetTarOss #AtmosphericBlackMetal #NorwegianBlackMetal #VargVikernes #BlackMetalHistory #TerritoryMag